Balıkçılık, insanoğlu kadar eski bir meslek olmasına rağmen, geniş kapsamlı olarak yapılabilmek için genellikle plastikten üretilmiş ağlar kullanılmaktadır. Ancak bu ağlar, etkin kullanım ömrünün sona ermesi, kaybolması veya kazalar sonucunda denizlerde kalması gibi nedenlerle çevre için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu terk edilmiş ağlar, “hayalet ağlar” olarak bilinmekte olup, deniz altında avlanmanın devam etmesine ve…
Balıkçılık, insanoğlu kadar eski bir meslek olmasına rağmen, geniş kapsamlı olarak yapılabilmek için genellikle plastikten üretilmiş ağlar kullanılmaktadır. Ancak bu ağlar, etkin kullanım ömrünün sona ermesi, kaybolması veya kazalar sonucunda denizlerde kalması gibi nedenlerle çevre için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bu terk edilmiş ağlar, “hayalet ağlar” olarak bilinmekte olup, deniz altında avlanmanın devam etmesine ve birçok deniz canlısının yaşamını tehlikeye atmaktadır. Yunus, kaplumbağa, vatoz, köpekbalıkları ve hatta deniz kuşları, bu ağlara takılarak hayatlarını kaybetmektedir. Bu durum sadece canlıların zarar görmesine neden olmakla kalmayıp, aynı zamanda suyun kirletilmesine ve mikroplastiklerin oluşmasına yol açmaktadır. Hayalet ağlar, deniz tabanındaki yaşama zarar verirken, suyu ve canlıları yıllarca etkileyebilmektedir.
Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekarelik hayalet ağ temizliği gerçekleştirmiştir. Ancak bu sorunla küresel olarak mücadele etmek için çözümler aranmaya devam etmektedir. Bu bağlamda, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibi, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle birincilik elde etmiştir. Bu proje, elektirik-elektronik mühendisliği, biyomühendislik ve bilgisayar mühendisliği öğrencilerinden oluşan bir ekip tarafından geliştirilmiştir. Projenin amacı, denizde çözünebilen ve çevreye zarar vermeyen ağlar geliştirmektir.
Ekip, şu anda ağların deniz ortamında ne kadar dayanıklı olduğunu, ne kadar sürede çözündüğünü ve mekanik performanslarını iyileştirmek üzerine çalışmalarını sürdürmektedir. Laboratuvar testlerinin ardından, balıkçılık kooperatifleriyle işbirliği yaparak pilot uygulamalar gerçekleştirmeyi planlamaktadırlar. Bu sayede ürünün çevresel etkileri ve kullanım performansı daha detaylı bir şekilde analiz edilecektir.
Projenin temelini oluşturan suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar, petrol bazlı malzemelerden farklı olarak çevreye zarar vermeden çözünebilmektedir. Bu malzeme, sağlam olmasının yanı sıra çevre dostu bir seçenek sunmaktadır. Patent sürecinin tamamlanmasının ardından, bu inovatif ürünün birkaç yıl içinde kullanıma sunulması planlanmaktadır. Bu sayede, 2030’lardan itibaren hayalet ağlarla mücadelede önemli bir adım atılarak, denizlerin korunması ve balıkçılık sektöründe sürdürülebilir bir dönüşüm sağlanması hedeflenmektedir.
