Yazın sıcak ve nemli havası vücut mantarlarını tetikliyor. Tinea versicolor olarak bilinen bu enfeksiyonun belirtileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında detaylı bilgi edinin.
Yaz aylarında ciltte beliren beyaz, açık kahverengi veya pembe lekeler, yüzeysel vücut mantarı olan tinea versicolor’un belirtisi olabilir. Sıcak ve nemli hava koşulları bu lekeleri daha belirgin hale getirirken, enfeksiyonun ana etkeni halk arasında ‘samyeli’ olarak bilinen bir mantar türüdür.
Tinea versicolor, deride renk değişikliklerine yol açan yüzeysel bir mantar enfeksiyonudur. Etkeni, deride normalde de bulunan Malassezia adlı mayadır. Bu maya, bazı kişilerde aşırı çoğalarak hastalığa neden olur. Enfeksiyon genellikle bulaşıcı kabul edilmez.
Enfeksiyonun en belirgin klinik belirtileri arasında gövde, omuz, boyun ve kollarda görülen renkli lekeler yer alır. Bu lekeler beyaz, kahverengi, pembe veya sarımsı tonlarda olabilir. Hafif kepeklenme, ince pul pul dökülme ve sıcak, nemli ortamlarda artan kaşıntı da görülebilir. Güneşe çıkıldığında, bronzlaşmayan lekeler daha belirgin hale gelir.
Sıcak ve nemli hava, yoğun terleme, yağlı cilt yapısı, baskılanmış bağışıklık sistemi ve hormonal değişiklikler enfeksiyonu tetikleyen başlıca faktörlerdir. Ergenler, genç yetişkinler ve yaşlılar, deri yapıları nedeniyle daha fazla risk altındadır. Bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde de hastalık görülebilir.
Tinea versicolor tanısı genellikle klinik muayene ile konulur. Gerekli durumlarda, lekelerdeki ince kepeklerin mikroskopik incelemesi veya Wood lambası ile yapılan inceleme tanıyı kesinleştirebilir. Wood lambası, etkilenen bölgelerde sarımsı-yeşil renk değişikliğini ortaya çıkarır.
Tedavide genellikle mantar karşıtı krem ve şampuanlar kullanılır. Selenyum sülfit, çinko prition ve ketokonazol gibi etken maddeler içeren ürünler tercih edilir. Yaygın ve tekrarlayan vakalarda ağızdan alınan tabletler önerilebilir. Mantar enfeksiyonu temizlense bile cilt renginin normale dönmesi haftalar veya aylar sürebilir.
Yüzeysel mantar enfeksiyonlarından korunmak ve tekrarlamasını önlemek için bazı önlemler alınabilir. Acıbadem Taksim Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Melda Koyuncu, terli giysilerin uzun süre üzeride tutulmaması, egzersiz sonrası duş alınıp kuru giysilerin giyilmesi gerektiğini belirtiyor. Sıcak ve nemli ortamlarda cildin mümkün olduğunca kuru tutulması, bol ve pamuklu giysilerin tercih edilmesi önerilir. Ayrıca, çok sıcak ve uzun süreli banyolar yerine ılık duş alınması tavsiye edilir.
Özellikle yaz aylarında veya tekrarlayan vakalarda, koruyucu amaçlı haftada bir veya ayda birkaç kez antifungal şampuanların gövde ve kollara uygulanıp 5 dakika bekletilerek durulanması, nüks riskini azaltabilir.
