Böbrek kanseri sinsi ilerliyor. Uzman Prof. Dr. Selçuk Şahin, sigara, obezite ve hipertansiyonun risk faktörleri olduğunu belirtirken, erken teşhisin önemini vurguladı.
Böbrek kanseri, erken evrelerde belirti vermeden ilerleyebilen ve genellikle rutin kontrollerde tesadüfen saptanan bir hastalıktır. Prof. Dr. Selçuk Şahin, sigara, obezite ve hipertansiyonun böbrek kanseri için önemli risk faktörleri olduğunu vurguladı. Erken teşhis edilen küçük tümörlerde böbreğin tamamının alınması yerine yalnızca tümörlü dokunun çıkarılabildiğini belirtti.
Böbrek kanseri, ‘sessiz ilerleyen’ bir hastalık olarak bilinir. Böbreklerin karın boşluğunun arka tarafında derin yerleşimli olması, büyüyen tümörlerin uzun süre fark edilmemesine neden olabilir. Hastalık ilerlediğinde idrarda kan, bel ve yan ağrısı, karında veya yan tarafta elle hissedilebilen kitle gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirtilerden herhangi biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden üroloji uzmanına başvurmak önemlidir.
Erken teşhis, tedavi başarısını doğrudan etkiler. Erken evrede yakalanan böbrek kanserlerinde tedavi sonrası 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90 ila 95 civarındayken, metastaz yapmış vakalarda bu oran yüzde 12 ile 32 arasında değişir. Erken teşhis edilen küçük tümörlerde, böbreğin tamamını almak yerine yalnızca tümörlü dokunun çıkarıldığı kapalı ameliyatlar uygulanabilir. Bu durum, hastanın ileride böbrek yetmezliği yaşama riskini azaltır.
Böbrek kanseri görülme sıklığı dünya genelinde ve Türkiye’de artış göstermektedir. Eskiden yaşlı hastalığı olarak bilinen bu kanser, günümüzde daha genç yaşlarda da sık görülmeye başlandı. Bu artışın iki temel nedeni bulunmaktadır: Gelişen görüntüleme teknikleri ile küçük tümörlerin erken evrede yakalanması ve modern yaşamla değişen çevresel faktörler ile yaşam alışkanlıkları.
Prof. Dr. Şahin’e göre, böbrek kanseri vakalarının yüzde 50’sinden sigara, obezite ve hipertansiyon üçlüsü sorumludur. Sigara dumanındaki kanserojen maddeler böbrek hücrelerinde DNA hasarına yol açar. Obezite, insülin direnci ve hormonal dengesizlikler yoluyla böbrek hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasını tetikler. Yüksek tansiyon ise böbreklerde kronik hasara ve doku oksijensizliğine neden olarak tümör oluşumunu destekler. Sigara içenlerde böbrek kanseri riski 1.4-2 kat, obez bireylerde 2-3 kat, hipertansiyon hastalarında ise 2-3 kat daha fazladır.
Böbrek kanseri tedavisinde robotik cerrahi, böbreğin tamamının alındığı ameliyatlarda ve özellikle parsiyel nefrektomi (tümörlü kitlenin çıkarılıp böbreğin sağlam dokusunun korunması) işlemlerinde tercih edilen bir yöntemdir. Robotik cerrahi, daha az kanama, daha az ağrı, kısa taburculuk süresi ve küçük yara izleri gibi avantajlar sunar.
Amaç, mümkün olduğunca böbreği korumaktır. Tek böbreği alınan hastalar, diğer böbreği sağlamsa yaşamlarını sürdürebilir. Ancak diğer böbrekte sorun varsa veya ileride sorun çıkarsa böbrek yetmezliği riski oluşabilir. Bu nedenle cerrahlar, her hastada böbreği korumaya ve yalnızca tümörlü kısmı çıkarmaya çalışır. Robotik cerrahi, 3 boyutlu yüksek çözünürlüklü görüntü ve hassas manevra kabiliyeti ile zorlu tümörlerde bile böbreği koruma başarısını artırır.
