Araştırmacılar, Oulu Üniversitesi ve Queen Mary Üniversitesi’nden, prestijli bilim dergisi Science’ta yayınlanan bir çalışmada arıların bilişsel yeteneklerine ilişkin çarpıcı sonuçlar elde etti. Bilim dünyasında uzun süredir bilinen “kutu ve muz” deneyi, bu kez arılar üzerinde uygulandı ve ezber bozan sonuçlar ortaya çıktı. Deneyde, henüz birkaç haftalık olan bambus arıları, tavanı uçamayacak kadar alçak ancak uzanamayacak…
Araştırmacılar, Oulu Üniversitesi ve Queen Mary Üniversitesi’nden, prestijli bilim dergisi Science’ta yayınlanan bir çalışmada arıların bilişsel yeteneklerine ilişkin çarpıcı sonuçlar elde etti. Bilim dünyasında uzun süredir bilinen “kutu ve muz” deneyi, bu kez arılar üzerinde uygulandı ve ezber bozan sonuçlar ortaya çıktı. Deneyde, henüz birkaç haftalık olan bambus arıları, tavanı uçamayacak kadar alçak ancak uzanamayacak kadar yüksek olan şeffaf bir bölme içine yerleştirildi. Arıların, şekerli yapay çiçeğe ulaşabilmek için odadaki küçük bir strafor topu çiçeğin altına kadar yuvarlaması ve üzerine tırmanması gerekiyordu. Şaşırtıcı bir şekilde, test edilen arıların yüzde 75’i, hiç önceden deneyimlemedikleri bu karmaşık adımı kendi içgörüleriyle çözerek başarıyla hedeflerine ulaştı.
Araştırmacılar, arıların bu davranışının tesadüf olmadığını ve gerçek bir kavrayış yeteneğini yansıttığını belirlemek amacıyla deneyin şartlarını daha da zorlaştırdı. Son aşamada, odanın ışıkları kırmızıya çevrilerek arıların mavi renkli çiçeği görmeleri engellendi ve bir top ortama bırakıldı. Çiçeğin yerini zihinlerinde hatırlamak zorunda kalan 30 arıdan 23’ü, topu çiçeğin tam altına yuvarlayarak kendi bilinçlerinin farkında olduklarını kanıtladı.
Uzmanlar, bu sonucun böceklerin sadece basit refleks makineleri olduğuna dair geleneksel görüşü sarsarak arıların zekasının derinliğini vurguladı. Araştırma ekibi, arıların insanlar gibi düşünmediğini ancak küçük beyinlerinin karmaşık sorunlara esnek çözümler üretebildiğini belirtti. Havacılık ve hayvan davranışı uzmanları, arıların laboratuvar ortamlarında daha önce nesneleri manipüle etme ve sayma gibi karmaşık görevleri başarıyla yerine getirdiğini hatırlatarak arıların kavrayış yeteneklerini açığa çıkaran bu deneyin önemini vurguladı.
Bilim insanları, zekanın sadece büyük beyinlerle ilişkili olduğu yanılgısının geçersiz olduğunu ve arıların küçük sinir sistemlerine dahi büyük bir zeka sığdırılabileceğini belirtti. Bu doğada bulunan canlılara karşı daha saygılı bir tutum benimsememiz gerektiğini vurgulayarak araştırmanın önemine dikkat çektiler.
