California Üniversitesi’nden felsefe profesörü Eric Schwitzgebel ve Lizbon Üniversitesi’nden Jeremy Pober tarafından kaleme alınan bir çalışmada, bilincin var olabilmesi için biyolojik yapıya bağımlı olunmadığı iddia ediliyor. Araştırmacılar, egzotik uzaylı zihinlerinin varlığını kesin olarak iddia etmiyor ancak bilincin kimyasal reçetelere hapsolamayacak kadar esnek bir yapıda olabileceğini savunuyorlar. Maddenin ötesindeki esneklik felsefecilerin “taşıyıcı esnekliği” adını verdikleri bir…
California Üniversitesi’nden felsefe profesörü Eric Schwitzgebel ve Lizbon Üniversitesi’nden Jeremy Pober tarafından kaleme alınan bir çalışmada, bilincin var olabilmesi için biyolojik yapıya bağımlı olunmadığı iddia ediliyor. Araştırmacılar, egzotik uzaylı zihinlerinin varlığını kesin olarak iddia etmiyor ancak bilincin kimyasal reçetelere hapsolamayacak kadar esnek bir yapıda olabileceğini savunuyorlar. Maddenin ötesindeki esneklik felsefecilerin “taşıyıcı esnekliği” adını verdikleri bir kavrama dayanmaktadır. Bir özelliğin farklı malzemelerle gerçekleştirilebilmesi, bu özelliğin esnekliğini gösterir. Örneğin, bir bardağın camdan veya plastikten yapılması, su tutma işlevini değiştirmez, benzer şekilde bilincin de birden fazla fiziksel mekanizmada var olabileceği belirtilmektedir.
Bu yaklaşım evrenin devasa boyutlarına uyarlandığında, gözlemlenebilir evrende en az bin medeniyetin var olabileceği tahmin edilmektedir. Hayatın farklı kimyasal koşullar altında var olabileceği geniş evrende, her canlının aynı biyokimyasal formülü seçmiş olmasının zayıf bir ihtimal olduğu vurgulanmaktadır. Araştırmacılar, farklı davranış kalıplarına sahip medeniyetlerin evrenin tarihinde var olabileceğini düşünmektedir.
Bilim tarihindeki her büyük keşfin insanlığı evrenin merkezinden uzaklaştırdığı düşünülür. Araştırmacılar, “bilincin Kopernik ilkesi” ifadesini kullanarak insan benzeri varlıkların dışında farklı canlılara ait bilincin olabileceğini savunmaktadır. Yapay zeka konusu ele alındığında, araştırmacılar arasında tam bir uzlaşının olmadığı görülmektedir. Bazıları, her yapay yapının bilince ulaşamayacağını ve mevcut teknolojinin bunu başaramayabileceğini düşünürken, diğerleri ise yapay zekanın insan biyolojisi şartı olmadan da bilince ulaşabileceğine inanmaktadır.
Uzmanlara göre asıl sorun, bir makinenin insan beynini taklit edebilme yeteneği değil, hangi tür sistemlerin gerçek anlamda bir “uyanış” deneyimleyebileceğidir. Bu alandaki araştırmalar bilincin doğasını anlama yolunda önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.
