Erken menopoz riski artıyor. Uzmanlar, yaşam tarzı değişiklikleri ve güncel tıbbi yaklaşımlarla şikayetlerin yönetilebileceğini belirtiyor. Menopozu geciktirme yöntemleri ve pratik öneriler açıklandı.
Türkiye’de yaşam tarzı faktörleri nedeniyle erken menopoz riskinin arttığına dair uyarılar yapılıyor. Memorial Antalya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Onur Erol, 18 Ekim Dünya Menopoz Günü dolayısıyla menopoz sürecindeki güncel yaklaşımları ve erken menopozla mücadele yöntemlerini paylaştı. Menopoz, kadınların üreme döneminin sona erdiği doğal bir süreç olup, genellikle 45-55 yaş aralığında gerçekleşiyor. Dünya genelinde ortalama yaş 51 iken, Türkiye’de bu ortalama 46-48 yaş civarında seyrediyor.
Prof. Dr. Onur Erol, menopozu tamamen geciktirmenin veya önlemenin mümkün olmadığını belirtti. En önemli belirleyicinin genetik olduğunu vurgulayan Erol, yaşam tarzı değişikliklerinin erken menopoza girişi geciktirebileceğini ifade etti. Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınmak, antioksidan ve omega-3 açısından zengin beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, stres yönetimi ve doğum sonrası düzenli emzirmenin erken menopoz riskini azaltabileceğini söyledi. Hormon tedavisi şikayetleri hafifletse de menopozu geciktirmezken, Rapamycin ve over dokusu dondurma gibi deneysel yaklaşımlar araştırılma aşamasındadır.
Güncel tıbbi yaklaşımlar, menopoz şikayetlerini hafifletmede önemli rol oynuyor. Özellikle sıcak basması ve gece terlemesi gibi belirtilerde hormon tedavisinin etkili olduğu belirtildi. 60 yaşından önce veya menopoz başladıktan sonraki ilk 10 yıl içinde başlanan tedavilerde faydanın risklerden daha ağır bastığına dikkat çekildi. Düşük dozlu ve ciltten emilen hormon formları, kemik kaybını yavaşlatmaya, vajinal kuruluğu azaltmaya ve yaşam kalitesini yükseltmeye yardımcı olabiliyor.
Hormon tedavisi kullanamayan veya istemeyen kadınlar için Fezolinetant ve elinzanetant gibi ilaçlar sıcak basmalarını azaltmakta etkili oluyor. Bazı antidepresanlar, gabapentin grubu ilaçlar ve bilişsel davranışçı terapi de semptomları hafifletebiliyor. Vajinal kuruluk ve idrar yolu şikayetleri için lokal östrojen kremleri veya hormon içermeyen nemlendiriciler öneriliyor. Her tedavi, meme kanseri öyküsü ve damar tıkanıklığı riski gibi faktörler göz önünde bulundurularak kişiye özel planlanmalıdır.
Alternatif ve destekleyici yaklaşımlar arasında soya ürünleri, keten tohumu gibi bitkisel takviyeler ile yoga, meditasyon, nefes egzersizleri ve akupunktur yer alıyor. Omega-3, D vitamini, magnezyum ve B grubu vitaminler de eksiklik durumunda semptomları hafifletebiliyor. Ancak bu ürünlerin doktor kontrolünde kullanılması gerektiği vurgulandı.
Daha rahat bir menopoz süreci için Akdeniz tipi diyet, düzenli egzersiz, uyku hijyeni, stres yönetimi ve beyin sağlığına dikkat edilmesi öneriliyor. Kemik ve kalp sağlığını korumak için kalsiyum, D vitamini alımına özen gösterilmeli, tansiyon ve kolesterol düzenli takip edilmeli. Vajinal sağlığı korumak için nemlendirici kullanılması ve cinsel aktivite veya lokal tedavilerin faydalı olabileceği belirtildi. Jinekoloğa düzenli başvurular ve yumurtalık rezervi değerlendirmesi için AMH ve FSH testleri menopoz sürecinin etkin yönetimi için önem taşıyor.
