İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, Tip 2 diyabet tedavisinde kan şekerinin yanı sıra kilo, kalp ve böbrek sağlığının da önemini vurguladı.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, günümüzde Tip 2 diyabet tedavisinde yalnızca kan şekeri kontrolüne odaklanmak yerine, hastanın kilosu, kalp ve böbrek sağlığı gibi faktörlerin de bütüncül bir şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu yeni yaklaşım, diyabete bağlı uzun vadeli komplikasyon risklerini en aza indirmeyi hedefliyor. GLP-1 reseptör agonistleri gibi ilaçlar, bu kişiselleştirilmiş tedavi planlarında öne çıkan seçenekler arasında yer alıyor.
Diyabetin sadece kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı bir sağlık sorunu olmadığını vurgulayan Dr. Göncüoğlu, uzun süre kontrol altında tutulamayan kan şekerinin kalp-damar hastalıkları, böbrek sorunları, sinir hasarı ve görme kaybı gibi önemli komplikasyonların riskini artırdığını ifade etti. Bu nedenle tedavi planı belirlenirken kişinin eşlik eden hastalıkları ve genel risk durumu dikkate alınıyor. GLP-1 reseptör agonistlerinin her diyabet hastası için uygun olmadığını ve tedavi kararının kapsamlı bir değerlendirmeyle verilmesi gerektiğini aktardı.
Uzm. Dr. Enver Şükrü Göncüoğlu, GLP-1 hormonunun vücuttaki işlevlerini açıkladı. GLP-1, yemek sonrası bağırsaklardan salgılanarak kan şekeri düzenlenmesinde önemli rol oynuyor. Kan şekeri yükseldiğinde insülin salgılanmasını desteklerken, kan şekerini yükselten glukagon hormonunun salgılanmasını azaltıyor. Ayrıca mide boşalmasını yavaşlatarak iştah üzerinde de etkili olabiliyor.
GLP-1 reseptör agonistleri, bu hormonun etkilerini taklit ederek kan şekeri kontrolüne katkı sağlıyor. Bazı ilaçlar aynı zamanda kilo kaybını da destekleyebiliyor. Bu özellikleriyle özellikle Tip 2 diyabeti bulunan ve fazla kilo veya obeziteyle yaşayan belirli kişilerde tedavi seçenekleri arasında değerlendirilebiliyor.
Dr. Göncüoğlu, Tip 2 diyabet tedavisinin amacının yalnızca kan şekeri değerini düşürmek olmadığını belirtti. Kişinin uzun vadeli sağlık risklerini azaltmak, yaşam kalitesini korumak ve diyabete bağlı komplikasyonların önüne geçmek de önem taşıyor. GLP-1 temelli ilaçlar, uygun hastalarda kan şekeri kontrolüne ve kilo yönetimine yarar sağlayabiliyor. Ancak hangi tedavinin seçileceği; kişinin mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve tedavi hedefleri dikkate alınarak belirleniyor.
Tip 2 diyabetin kalp-damar hastalıkları ve kronik böbrek hastalığı için önemli risk faktörlerinden biri olduğunu belirten Uzm. Dr. Göncüoğlu, tedavi planlanırken kan şekeri değerlerinin yanı sıra kişinin daha önce kalp krizi geçirip geçirmediği, damar hastalığı bulunup bulunmadığı ve böbrek fonksiyonlarının da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bazı GLP-1 reseptör agonistlerinin, belirli hasta gruplarında kalp-damar olaylarının azaltılmasına katkı sağladığı bilimsel çalışmalarla gösterildi. Böbrek hastalığı bulunan bazı kişilerde de kan şekeri kontrolü ve böbrek sağlığının korunması açısından yarar sağlayabilen tedavi seçenekleri mevcut.
Bu etkilerin tüm ilaçlar ve tüm hastalar için aynı olmadığını vurgulayan Dr. Göncüoğlu, tedavi seçiminde ilacın kanıtlanmış etkileri, kişinin sağlık durumu ve diğer tedavi seçeneklerinin birlikte ele alınması gerektiğini aktardı. Diyabet yönetiminde bütüncül değerlendirmenin önemine dikkat çeken Göncüoğlu, kan şekeri hedeflerine ulaşmanın yanı sıra hastanın kalp-damar ve böbrek sağlığını göz ardı etmemenin kritik olduğunu belirtti. Bazı kişilerde kalp-damar riskini azaltan veya kilo yönetimini destekleyen ilaçlar tedavi planında öne çıkabiliyor. Tedavinin yararı, olası riskleri ve kişinin ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
GLP-1 temelli ilaçların son yıllarda kilo kaybıyla da gündeme geldiğini belirten Dr. Göncüoğlu, bu ilaçların yalnızca zayıflama amacıyla ve hekim değerlendirmesi olmadan kullanılmasının doğru olmadığını ifade etti. İlaç seçimi yapılırken diyabetin türü, eşlik eden hastalıklar, mevcut tedaviler, olası yan etkiler ve kişiye özgü riskler dikkate alınıyor. Bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve karın bölgesinde rahatsızlık gibi sindirim sistemi yan etkileri görülebiliyor. Bazı kişilerde bu etkiler tedavinin sürdürülmesini zorlaştırabiliyor. Ayrıca kişinin sağlık geçmişine göre özel değerlendirme gerektiren durumlar bulunabiliyor. Bu nedenle tedaviye başlama, doz ayarlama veya ilacı bırakma kararlarının hekim kontrolünde alınması gerekiyor.
Diyabet yönetiminde ilaç tedavisinin yanı sıra yaşam tarzı değişikliklerinin de önem taşıdığını vurgulayan Göncüoğlu, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, uyku düzeni ve düzenli kontrollerin sürdürülmesinin önemini hatırlattı. GLP-1 tedavileri bu temel yaklaşımların yerine geçmiyor; uygun görülen kişilerde tedavi planının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Dünya Diyabet Günü, diyabetin yalnızca kan şekeri ölçümlerinden ibaret olmadığını ve uzun vadeli sağlık risklerinin birlikte ele alınması gerektiğini hatırlatıyor. Tip 2 diyabet tedavisinde kişiye özel yaklaşım; kan şekeri kontrolü, kilo yönetimi, kalp ve böbrek sağlığı ile yaşam kalitesinin birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor. GLP-1 temelli tedaviler de bu hedefler doğrultusunda, uygun hastalarda ve tıbbi takip altında kullanılabilecek seçenekler arasında yer alıyor.
